Экологическое воспитание на уроках родного языка и ...

Модераторы: Сулейманов Р.Ф., Куватова Г.Д., Сулейманов Р.Ф., Куватова Г.Д.

Re: Экологическое воспитание на уроках родного языка и ...

Сообщение Габитова З.Г. » 17 ноя 2017, 07:29

Ғайса Хөсәйеновтың һәр әҫәре беҙгә әхлаҡи һәм рухи тәрбиә биреү өсөн бик әһәмиәтле. Башҡортостан тәбиғәте, экология мәсьәләләре тураһында һөйләшеү, экологик тәрбиә биреү өсөн һайланылған хикәйәһенә иғтибарығыҙҙы йүнәлтәм (9 класс дәреслегенән (дәүләт теле).
Ғәзиздәрҙән-ғәзиз тупраҡ
Тупраҡтың беҙҙә төрлөһө бар: ҡараһы, һороһо, ҡыҙғылты. Ерҙең ҡом-ташлыһы, ҡайраҡтайы, татырлыһы ла етерлек. Татыр ерҙә мал атыр. Ҡом-ташлы ла емеш-еләге, бүтәне үҫер.
Иң ҡәҙерлеһе – бәрәкәтле ҡара тупраҡ. Иген ҡотороп уңа, иген ишелеп үҫә, емеш һутланып бешә торған ер. Ҡара ыуылдырыҡтай ҡара ерҙе тот та икмәккә һыла.
Ана шул беҙҙе туйындырған, кейендергән, изге төйәгебеҙ булған еребеҙ өсөн халҡыбыҙ күпме тир, күпме ҡан түккән. Тыуған ер, туған тупраҡ шул тиклем ғәзиз, шуға ла:
— Шатлаҡтан шашып, ергә ятып аунайҙар;
— Ергә эйелеп ант итәләр;
— Ер үбеп, тәүбәгә киләләр;
— Ситкә китһә, бөртөктәрен бетеү итеп йөрөтәләр;
— Ғүмерҙәре бөткәс, ер ҡуйынына инәләр.
Ер менән халыҡ үҙенең яҙмышын мәңгелеккә бәйләгән.
“Ер, ил, ирек!” – тип баҫҡынсыларға, иҙеүселәргә ҡаршы көрәшкә сыҡҡан.
“Ер-көн!” – тип Бәҙәрғол Юнаев батшалар алдында барып хоҡуҡ даулаған.
“Ер, ил, ире!” – тип Салауат Юлаев яуға атылған.
“Ер, ирек, икмәк!” – тип Шәһит Хоҙайбирҙин оран һалған.
Шулай ер төшөнсәһе тыуған төйәк. Йорт-ер, ил-көн мәғәнәләрен алып, киңәйә, тәрәнәйә барған, олонан-оло, изгеләрҙән-изге тойоғоларға эйә була барған ул ғәзиз тупрағыбыҙ. (Ғ.Хөсәйенов)
Габитова З.Г.
 
Сообщения: 822
Зарегистрирован: 23 янв 2012, 03:17

Re: Экологическое воспитание на уроках родного языка и ...

Сообщение Альфия Фаршатова » 17 ноя 2017, 05:04

Эмпатия алымы менән башланғыс кластарҙан уҡ кескәй хикәйәләр төҙөйбөҙ. Бәйләнешле телмәр үҫтереү өсөн дә, тирә-яҡ мөхиткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләүҙә лә яҡшы алымдарҙың береһе тип уйлайым. Мәҫәлән,“Мин-муйыл. Иртә яҙ менән , кешеләрҙе ҡыуандырып, йәшеллеккә төрөнәм, ап-аҡ сәскәләргә күмеләм; көҙ етһә, емештәрем менән ҡыуандырам. Кешеләрҙең миңә ҡарап һоҡланыуын күреп, йылдан-йыл ҡупшыланырға яратам”.
“Мин-Ер-әсә. Миндә бер халыҡ икенсеһен байыта, бер төрлө ағас тамыры икенсеһенә йәшәү һуты өрә. Шуға ла миндә төрлө милләт халҡы дуҫ, татыу йәшәй”.
Шулай уҡ тәбиғәтте яҡлау,һаҡлау Башҡортостан Республикаһы Конституцияһының 2-cе бүлегендә 61-се cтатьяһында ла ҡаралған икәнлеген дә аңлатыу кәрәк тип уйлайым.
“Башҡортостан Республикаһында һәр кем тирә-яҡ мөхитте , хайуандар һәм үҫемлектәр донъяһын һаҡларға, тәбиғәт байлыҡтарына һаҡсыл ҡарарға бурыслы”.
Альфия Фаршатова
 
Сообщения: 3
Зарегистрирован: 15 ноя 2017, 08:59

Re: Экологическое воспитание на уроках родного языка и ...

Сообщение Исхакова Рамиля » 16 ноя 2017, 18:15

Экологик проблема - кешелектең иң мөһим проблемаларының береһе.Тәбиғәтте яратырға, уға һаҡсыл ҡараш тәрбиәләүҙе нисек ойошторорға? XXI быуат балаларына тәбиғәт байлыҡтарының сикһеҙ түгел икәнен нисек аңлатырға? Бик ҙур проблема.
Кешелә экологик ғәҙәттәрҙе тәрбиәләү еңел эш түгел. Урамдарҙы таҙартып, тәртипкә килтергәндән һуң икенсе берәү сүпләп йәмһеҙләп китһә, ни эшләргә? Йылға, күл буйҙарына килгән балыҡсылар үҙҙәренән һуң сүп-сар ҡалдырыусылар менән нисек көрәшергә? Балаларҙы уйланылмаған эштәрҙән нисек туктатырға? Һорауҙар бихисап. Уйламай эшләнгән эштәр һөҙөмтәһендә кеше үҙе яфа сигә түгелме?
Илебеҙҙең тәбиғәт байлыҡтарының ысын хужаһын тәрбиәләү- иң мөһим бурыстарҙың береһе.
Уҡыусыларҙың йәш үҙенсәлектәрен иҫәпкә алып, экологик проблемаларҙың иң зурыһынан түгел, ә көн һайын осрай торған эштәрҙән башлау дөрөҫ булыр ине. Башҡорт теле дәрестәрендә яңы теманы аңлатҡанда, мәҫәлән, 5-се класта: "Хәбәр, һорау, өндәү һөйләмдәр", 7-се класта: "Ябай һөйләм", 8-се класта: "Ҡушма һөйләм" тәбиғәт байлыҡтары, уларҙан кешенең нисек файҙаланыуы тураһындағы текстарҙы ҡулланыу бик үтемле. Мәҫәлән, 7-се класта "Рәүеш хәлдәре" тигән теманы үткәндә уҡыусылар ни өсөн йылғаларҙың ҡороу сәбәптәрен күрһәткән тексты уҡып, “Ни өсөн йылғаларҙың хәле йылдан - йыл ауырая?” тигән һорауға ла яуап эҙләйҙәр. 8-се класта "Матурлыҡҡа һоҡлана ла, уны һаҡлай ҙа бел" тигән темаға инша яҙғанда, тап ауылыбыҙ уртаһында урынлашҡан Ҡайырлыкүлдең матурлығы, ә иртә яҙҙан ҡара көҙгәсә күлгә йәм һәм йән биреүсе аҡҡоштарҙың килеүе хаҡында яҙыу ҙа балаларға экологик тәрбиә биреүҙә ҙур әһәмиәткә эйә. Шул матурлыҡты боҙоусы кешеләр менән көрәшеү юлдарын асыҡ әйтеп бирәләр. Дәрестән һуң күлдең тирә-яғын таҙартыу эшендә ҡатнашыу ҙа балаларҙа тирә-яҡҡа ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләй.
Исхакова Рамиля
 
Сообщения: 1
Зарегистрирован: 16 ноя 2017, 17:15

Re: Экологическое воспитание на уроках родного языка и ...

Сообщение Садыкова Г. М. » 16 ноя 2017, 18:14

Бөгөнгө көндә экологик тәрбиә биреү - актуаль мәсьәләләрҙең береһе. Башҡорт теле, туған тел һәм әҙәбиәт дәрес ҡулланмаларында тәбиғәт, экология мәсьәләләренә ҡағылышлы темалар, әҫәрҙәр өйрәнеү - үҙәк урында тора. Тирә-яҡ мөхиткә, тыуған яҡ тәбиғәткә ҡарата һөйөү, иғтибарлы булыу, һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү - башҡорт теле, туған тел һәм әҙәбиәт дәрестәрендә даими тормошҡа ашырыла. Башҡортостан тәбиғәтен тасуирлаған текстарҙы уҡығандан һуң, йөкмәткеһе буйынса әңгәмәләшеү, иллюстрациялар, кроссвордтар эшләү отошло. Н. Мусин ижады менән танышҡандан һуң, уның әҫәрҙәрен М. Пришвиндың әҫәрҙәре менән сағыштырыу, "Урман - беҙҙең дуҫ", "Ағастар - урман күрке" кеүек темаларға проект эштәре башҡарыу, экологик темаға ҡарата мәҡәлдәр эҙләү - былар барыһы ла уҡыусыларҙа туған тел һәм әҙәбиәт дәрестәренә ҡыҙыҡһыныу тәрбиәләүгә лә булышлыҡ итә.
Садыкова Г. М.
 
Сообщения: 5
Зарегистрирован: 16 ноя 2017, 16:47

Re: Экологическое воспитание на уроках родного языка и ...

Сообщение Лиля Шаяхметова » 16 ноя 2017, 17:31

Учитель, обучает, воспитывает и развивает детей . Уже в начальных классах должна сложиться определенная система приемов воспитания экологической культуры у детей, любви к природе, ее охране. Экологическое воспитание и образование успешно проходит через уроки родного языка, где используются загадки, элементы фольклора, словарные слова, кроссворды, диктанты, упражнения, сочинения на экологические темы. У учащихся формируются нормы поведения, углубляются и систематизируются знания по охране среды , дети учатся видеть красоту природы, понимать ее ценности.
Лиля Шаяхметова
 
Сообщения: 9
Зарегистрирован: 16 ноя 2017, 17:18

Re: Экологическое воспитание на уроках родного языка и ...

Сообщение Рамзиля Рамзиевна » 16 ноя 2017, 17:24

Кешелекнең табигать белән бәйләнеше – хәзерге заманның актуаль мәсьәләләреннән санала.

Экологик тәрбия бирүнең күп төрле формалары бар: факультатив, түгәрәк, экологик лагерьлар, әлбәттә, традицион форма буларак, татар теле һәм әдәбият дәресләре. Табигать белән аралашу хәзерге заман кешесенең иң зур мохтаҗлыгы булып санала. Ә бу аралашуны бала чактан ук тәрбияләргә кирәк. Шуңа күрә, дәресләрдә экологик материал куллану укытучының мөһим мәсьәләсе булып тора.
Дәреслекләрнең эчтәлегенә игътибар итсәк, экологик тәрбия бирү аеруча яктыртыла. Укучыларда экология проблемасы турында белү генә түгел, аны чишү юлларын эзләү теләген дә уятырга кирәк
Дәресләремдә табигатьнең матурлыгын сурәтләгән, байлыгын саклап калу фикере яктыртылган төрле өстәмә материаллар сайлап алам. Укучылар белән “Кеше һәм табигать” темасы буенча мәкаль-әйтемнәр җыябыз, мәгънәләрен аңлатабыз. Иҗади характердагы төрле язма эшләр файдаланам. Ул үсемлек, хайваннар дөньясы турында табышмаклар уйлап табу, “Табигать”, “Минем Башкортстаным”, “Ел фасыллары”, “Туган ягым”, “Сулыклар” темасына караган кроссвордлар төзү, табигать күренешен телдән сурәтләү, “Истәлекле урыннар”, “Кышкы сихри урманда”, “Табигатьнең һәр мизгеле ямьле”, “Җәйге таң”, “Урман яме” исемле сочинениеләр язу. Мондый иҗади эшләр балаларны бик кызыксындыра, биремнәрне зур теләк белән башкаралар.
Туган телне укытуда җирле материалларның бетергесез тәрбияви әһәмиятен истә тотып, диктантлар өчен Башкортстанның гүзәл табигатенә караган текстлар сайлап алам. Мәсәлән, “Урал аша”, “Яктыкүл”, “Чәчәк гомере”, “Шүлгәннең иртәгәсе”, “Урал урманнары”, “Матурлык нәрсәдә?” һәм башкалар.

Экологик тәрбия бирүдә сыйныфтан тыш эшләрнең роле дә бик зур. Мәктәптә оештырылган чараларда да укучыларыбыз актив катнаша. Мәсәлән, “Җир көне” оештыру, мәктәп тирәсен тәртипкә китерү, класс сәгате һәм линейкалар үткәрү, “Яшә, чыршы!” акцияләре оештыру, , укучылар һәм олылар арасында әңгәмәләр оештыру, экологик проблемаларны күтәргән спектакльләр кую.
Балалар җәйге аяз көндә нурланып кояш чыгуын, хуш исле аллы-гөлле чәчәкләр үсүен, матур-матур кошлар сайравын, язын гөрләвекләр агуын күреп олы шатлык хисе кичерәләр. Без, укытучылар, табигатьнең шундый гүзәллеген кечкенә чактан ук күрергә, сөенеп яшәргә өйрәтергә тиешбез.
Табигать-анабыз безне туендыручы, яшәргә көч-дәрт бирүче дә. Кеше нинди генә катлаулы машиналар уйлап чыгармасын, барыбер, туу, тереклек итү өчен җир, су, һава, кояш кирәк.
Рамзиля Рамзиевна
 
Сообщения: 3
Зарегистрирован: 16 ноя 2017, 17:10

Re: Экологическое воспитание на уроках родного языка и ...

Сообщение Larisa1983@ » 16 ноя 2017, 16:33

В настоящее время современное общество оказалось перед выбором: либо сохранить существующий способ взаимодействия с природой, что неминуемо может привести к экологической катастрофе, либо сохранить биосферу, пригодную для жизни, но для этого необходимо изменить сложившийся тип деятельности. Конечно же, мы выбираем последнее, но оно возможно только при условии коренной перестройки мировоззрения людей, ломки ценностей в области как материальной, так и духовной культуры и формирования новой – экологической культуры. Проблема формирования экологической культуры ставит перед учителями важные цели и задачи, так как главным результатом работы должно стать воспитание ответственности каждого ученика перед природой, перед обществом.
: Цель моей работы состоит в том, чтобы показать, что формирование экологической культуры школьника должно осуществляться не только через отдельные предметы ( «Окружающий мир», «География», «Экология»), но должно охватывать весь образовательный процесс в целом.
Главной задачей является осуществление того, чтобы ученик, окончивший школу, входил во взрослую трудовую жизнь, имея устойчивые ценностные установки бережного отношения к живой и неживой природе, по-настоящему усваивал, что можно, а что нельзя позволять себе при производственных и при обычных, бытовых отношениях с ней.
Экологическое воспитание должно охватывать все ступени непрерывной образовательной системы. В начальных классах происходит закрепление и развитие знаний об окружающей природной и социальной среде, полученных школьником в семье и в дошкольных учреждениях. В этом возрасте закладываются основы экологической культуры, целостного представления о природе, формируется научное отношение к природной среде, сознается необходимость ее охраны, усваиваются нормы поведения к окружающей среде, сознается необходимость ее охраны, усваиваются нормы поведения в окружающей среде и навыки элементарных экологически грамотных действий.
В средних и старших классах закрепляется и совершенствуется нравственная ориентация школьника в его отношениях с природой. Здесь закладываются основы диалектического понимания единства природы и общества, а охрана природы рассматривается как часть общей культуры человека. На этом этапе формируется современное мировоззрение, стоящееся на интегративных знаниях об окружающем мире и проявляющееся в ответственном, деятельностном поведении, основанном на убежденности в необходимости поведения, основанном на убежденности в необходимости охраны природной среды, а так же роли экологической практики.
Содержание исследования: Будучи преподавателем родного языка и литературы, на уроках стараюсь уделять большое внимание воспитанию в учащихся бережного отношения к окружающей среде. Проблемы экологического воспитания стараюсь касаться на каждом уроке. Для этого применяю богатый краеведческий материал, народное творчество, создала копилку специально подобранных дидактических материалов с учетом задач экологического воспитания и образования; считаю, что мир природы, мастерски описанный различными поэтами и писателями, может сильно повлиять на нравственное развитие личности школьника. Изучая творчество того или иного писателя, для анализа выбираю то произведение, в котором описывается красота родной природы, проявляются самые сокровенные чувства автора к природе. Например, изучая такие произведения Тукая, как «Шурале», «Водяная» особое внимание уделяю на описание поэтом красоты родной земли:
Эта сторона лесная вечно в памяти жива. Бархатистым одеялом расстилается трава.
Там ни холода, ни зноя никогда не знал народ: В свой черед подует ветер, в свой черед и дождь пойдет.
От малины, земляники все в лесу пестрым-пестро, Набираешь в миг единый ягод полное ведро…
На основе текста учащиеся развивают монологическую речь и доказывают собственную точку зрения, учатся видеть прекрасное и осознают взаимодействие человека и природы. Можно привести очень много примеров, в чьих произведениях описывается красота родной земли: М.Джалиль «Цветы», Х.Такташ «Дочь леса», С.Хаким «Садоводы», Ш.Галиев «Здравствуйте, мои поля», И.Султан «В гостях у Родины», Г.Баширов «Родной край – зеленая колыбель», Х.Туфан «Плывут и плывут облака», Н. Гиматдинова «Царь лугов», С.Сулейманова «Этюд», Зульфат «Волшебство», С.Хаким «Ничего не надо» и мн.др. Роль родного языка как учебного предмета в экологическом воспитании обусловлена его функциями средства приобретения знаний и формирования видов речевой деятельности, которые предусматривают, с одной стороны, осмысление и репродуцирование различных текстов (в том числе учебной информации экологического характера), с другой - свободное выражение собственных суждений и высказываний. В качестве дидактического материала могут выступать художественные тексты, несущие экологическую информацию:
тексты описательного характера с преобладающей эстетической направленностью;
тексты, содержащие научно-популярную информацию о природе;
тексты описательного характера с преобладающей патриотической направленностью;
"природоохранительные" тексты.
Устные рассказы учащихся об увиденном в природе выступают как один из материалов по экологии на уроках родного языка. Наблюдение за природой в реальной действительности и умение поделиться своими наблюдениями на уроке приобщает школьников к живому, полному красок и звуков миру. Как передать в слове то, что увидел и почувствовал, как полнее выразить свое отношение, что выбрать объектом внимания - решает сам ученик. С точки зрения учебного предмета обучающим моментом является формирование умения изложить фактическую сторону, сохранить логическую стройность речи, использовать изобразительно-выразительные средства языка. Обучение сочинениям о природе необходимо предварять работой с тестовым материалом, которым является художественный текст-описание природы: характеристика темы, идеи, композиции, художественных средств произведения, творческой манеры писателей. Работа по репродукциям картин известных пейзажистов включает в себя раскрытие цветового решения, найденного художником, формирование умения словами передавать красоту природы, на практике применяя полученные знания по грамматике с целью передать сокровенное, эмоциональное. Большое значение имеют в экологическом воспитании проведение экологических турниров, КВН, конкурсов, марафонов. Детям нравятся проектные уроки, типа «Берегите лес», «Экомагазин», «Экотеатр», «Природа и искусство».
Таким образом, творчески подходя к каждому уроку и используя материалы для экологического образования и воспитания, стараюсь знакомить учащихся с проблемами природопользования, привлечь их внимания к практической деятельности сбережения природы в родном крае, а в дальнейшем и в стране.
На мой взгляд, экологическое образование – это органичная и приоритетная часть всей системы образования, придающая ему новое качество, формирующая иное отношение не только к природе, но к обществу, к человеку.
Larisa1983@
 
Сообщения: 11
Зарегистрирован: 16 ноя 2017, 16:01

Re: Экологическое воспитание на уроках родного языка и ...

Сообщение Larisa1983@ » 16 ноя 2017, 16:27

Общение с природой воспитывает гуманное отношение к живым существам, проявляющееся в милосердии, жалости, сострадании, желании помочь животному и растению, защитить их. Несомненно, доброта формируется в единстве с развитием эстетического наслаждения природой.
Воспитание подрастающего поколения экологически грамотным, является одним из факторов, определяющих сохранение жизни на нашей планете. Основой экологической подготовки должны быть, конечно, прочные биологические знания, знание законов живой природы и на основе этого, понимание того, как необходимо жить, чтобы не нарушать гармонии природы. Поэтому перед педагогами должна стоять точная цель: воспитывать высокую экологическую культуру школьника.
Форм экологического воспитания множество: экологический лагерь, кружок, факультатив, индивидуальные занятия и, конечно, такая традиционная форма, как урок.
Larisa1983@
 
Сообщения: 11
Зарегистрирован: 16 ноя 2017, 16:01

Re: Экологическое воспитание на уроках родного языка и ...

Сообщение Фанзиля Газизова » 16 ноя 2017, 16:17

Туған тел һәм әҙәбиәт дәрестәрендә лә экологик проблеманы хәл итеү юлдарын уҡыусыларға аңлатырға, улар менән әңгәмә ойошторорға кәрәк. Сөнки был проблема, беҙҙең һәммәбеҙҙең дә проблемаһы. Тәбиғәт – ул беҙҙең өйөбөҙ. Кеше үҙ өйөн һәр ваҡыт йыйыштырып, таҙа тоторға тырыша. Беҙ уны ла үҙ йортобоҙ кеүек ҡәҙерләп һаҡларға тейешбеҙ. Ләкин быға әле өйрәнәһе лә өйрәнәһе. Әйтергә кәрәк, хөкүмәтебеҙ тарафынан был тәңгәлдә күп кенә эш эшләнә. Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау, төҙөкләндереү йылдарын иғлан итеү үҙенең һөҙөмтәһен бирмәй ҡалманы, әлбиттә. Ләкин был йәһәттән һәр бер кешемен тигән кеше үҙенән башларға тейеш. Кемдер килеп ҡушҡас ҡына эшләмәҫкә, ә һәр кем үҙенең тирә-яғының таҙа, матур булыуын үҙе хәстәрләргә тейеш, минеңсә. Быны беҙ уҡыусыларға күрһәтергә, улар менән бергә эшләргә тейешбеҙ.
Фанзиля Газизова
 
Сообщения: 2
Зарегистрирован: 16 ноя 2017, 16:00

Re: Экологическое воспитание на уроках родного языка и ...

Сообщение cfylhf » 16 ноя 2017, 16:16

Быйылғы йыл "Экология йылы" - тип иғлан ителде.Йыл үтеп бара.Экологик мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн нимәләр эшләнде һәм элшәнә? тигән һорау уҡыусыларға бирелде.Бәләкәйерәк кластарға өйҙә яҙып килергә ҡушылды.
Һәр бер уҡыусының фекерен тыңлағандан һүң .Шундай һығымталар эшләнде:Быйылғы йылда мәктәп баҡсаһында ағастар ултыртылды, шишмәләр таҙартылды,тирә-яҡ суп-сарҙан таҙартылды,обелискылар алдына сәскәләр ултыртылды һ.б.Шундай эштәр башҡарыу аша,беҙ балаларҙа тәбиғәткә,туған илебеҙгә һөйөү,еребеҙгә ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләйбеҙ.
cfylhf
 
Сообщения: 3
Зарегистрирован: 16 ноя 2017, 07:57

Пред.След.

Вернуться в Экологическое воспитание на уроках родного языка и литературы

Кто сейчас на конференции

Сейчас этот форум просматривают: нет зарегистрированных пользователей и гости: 1

cron