Родной язык и литература:...

[хасанова ляйсан]

Заинтересованному ребенку будет мало материала урока, ему захочется продвинуться дальше в процессе познания. Здесь надо заметить интерес, поддержать его, дать возможность развить творчество. Организовать литературные и языковые кружки, в которых дети сочиняют стихи, разгадывают ребусы, шарады, инсценируют, пишут для школьной газеты «Родник вдохновения». Одаренного ребенка надо вовлечь в работу факультативов, в различные виды внеклассной работы.
Олимпиада - одна из популярных и полезных форм работы с одаренными детьми. Она дает возможность в духе соревнования блеснуть умом.

[хасанова ляйсан]

При работе с одаренными детьми можно использовать такие формы и приемы как: самостоятельный подбор учащимися дидактического материала аналогичного упражнению учебника. Например, в пословицах изменить время глагола, добавить в предложения прилагательные. Учащиеся должны выполнить эти задания, подобрав материал самостоятельно.
Дать задания исследовательского характера, используя дополнительную литературу: учебники, словари. Подобрать доказательства к данному умозаключению.
Творческие задания успешно используются. Репродуктивно-творческие задания предполагают выполнение работы по аналогии, по образцу. В начале дается задание на составление словосочетаний, предложений по аналогии, затем - создание сочинений –миниатюр. Процесс обучения одаренных детей должен предусматривать наличие и свободно использования разнообразных источников и способов получения информации, в том числе через компьютерные сети.

[хасанова ляйсан]

Одной из важнейших задач педагога при работе с одаренными детьми является создание благоприятной обстановки в коллективе и разрешение конфликтных ситуаций. Для нас предоставляет особый интерес обучения одаренных детей, проявляющих способности при изучении родного языка и литературы. К обучению интеллектуально одаренных учащихся ведущими и основными являются методы творческого характера — проблемные, поисковые, эвристические, исследовательские, проектные — в сочетании с методами самостоятельной, индивидуальной и групповой работы. Эти методы имеют высокий познавательно-мотивирующий потенциал и соответствуют уровню познавательной активности и интересов одаренных учащихся. Они эффективны для развития творческого мышления и многих важных качеств личности. Первым звеном на пути к успеху является урок. По¬этому главная задача учителя – делать уроки увлекательными, интересными для детей, каждый раз заставлять их удивляться, совершать все новые открытия. Вводя в обязательный программный материал занимательные вопросы, задания, упражнения, обучая и одновременно играя, можно достигнуть положительных результатов. Можно включить в урок задания повышенной трудности, для выполнения которых нужен более высокий уровень, умение свободно оперировать знаниями, использовать их в новых ситуациях. Это наиболее продуктивное направление работы, поэтому сосредоточим на нем основное внимание.

[Баймурзина А.Ф.]

Башҡорт теле һәм әҙәбиәте, Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте уҡытыусыһы булараҡ, төп маҡсатым - уҡыусыларҙың ижади һәләтен үҫтереү. Ә нимә һуң ул ижади һәләт? Һәр балаға хасмы ундай сифат? Ижади һәләтте үҫтереүгә өлгәшеүҙең юлдары бик күп. Беренсенән, балала китап уҡыуға ҡыҙыҡһыныу уятырға кәрәк. Дәрестәрҙә әҙәби әҙәрҙәрҙең тексын уҡыу менән генә сикләнеү аҙ, тип һанайым. Шуға ла мин уҡыусыларымды үҙ аллы әҙәби китаптар уҡырға өйрәтәм. Бының өсөн “Китапсыҡтар” (ярты дәфтәр йәки блокнот) башлатам. Һәм унда һәр бала үҙенең буш ваҡыттарында күпме китап уҡыуын теркәй бара. Уҡыусы китабының авторын, әҫәренең исемен һәм уҡылған китабы нисә биттән тороуын яҙып ҡуя. Һәм сирек аҙағында “Китап уҡыусылар ”конференцияһы ойошторам. Һәр уҡыусы үҙенең уҡыған китаптары буйынса класташтары менән тәьҫораттарын уртаҡлаша. Һөҙөмтәлә, һәр сирек аҙағында иң күп әҙәби китап уҡыусыны билдәләйбеҙ. Ә уҡыу йылы аҙағында “Иң күп әҙәби китап уҡыусы” конкурсы еңеүсеһенә маҡтау ҡағыҙын тапшырам.
Шул уҡ ваҡытта ваҡытлы матбуғат баҫмаларын уҡыусыларҙың даими уҡып барыуҙарын да иғтибарҙан ситтә ҡалдырмаҫҡа тырышам. Үҙем алдырған гәзит-журналдарҙың һәр яңы һанын уҡытыу бүлмәмә һалып ҡуям. Һәр дәресебеҙҙең башында бигерәк тә “Йәншишмә” һәм “Хәйбулла хәбәрҙәре” гәзиттәрендә, “Аманат” журналында баҫылып сыҡҡан тиҫтерҙәренең ижадтары һәм дә төрлө фәһемле мәҡәләләр тураһында һөйләшеп үтәбеҙ. Һәм кластағы барлыҡ уҡыусыларымдың да гәзит-журналдарға яҙылыуына өлгәшергә тырышам. Әлбиттә, әҙәби китаптар уҡыу, туған телдә нәшер ителгән ваҡытлы матбуғатты даими уҡып барыуҙары эҙһеҙ үтмәй. Уҡыусыларҙың тел байлығы арта, телмәрҙәре үҫешә. Үҙҙәренең ижад емештәре лә “бөрөләнә” башлай. Һәр уҡыусым “Ижади эштәр” дәфтәрен башланы. Ә был дәфтәрҙәрҙә уҡыусыларҙың шиғырҙары, нәҫерҙәре, иншалары урын ала. Әлбиттә, был эштәрҙе дәрестәрҙән тыш башҡарабыҙ. Ижад итергә теләге булған балаларға бигерәк тә иғтибарлы булырға тырышам, уларҙың эшен ентекле анализлап, тәҡдим әйтеп, йүнәлештәр биреп ебәрәм.
Әҙәби темаларға йыш инша яҙҙырыу, әҫәрҙәге күренештәргә, геройҙарға үҙ ҡарашыңды, баһаңды белдереүҙе талап итеү ҙә ыңғай һөҙөмтәләр бирә. Ә инде ижад итеүсе балаларға гәзит жанрҙары тураһында мәғлүмәт биреп, публицистик иншалар ҙа яҙырға өйрәтәм.

[Сагитова Алия М]

Счастливы люди, которые узнали свой талант. Они могут развиваться, делать карьеру. Жизнь таких людей наполнена радостью, уверенностью.

[Сагитова Алия М]

Һәләтһеҙ балалар булмай. Һәр бала үҙенсәлекле. Баланың ниндәй ҙә булһа һәләтен иртәрәк асыҡлап, уны артабан үҫтереү мотлаҡ. Бында уҡытыусыларҙың ата-әсәләр менән эшләүе мөһим.

[Маннанова Динара]

Как бы ни был одарен ребенок, его нужно учить. Важно приучить к усидчивости, приучить трудиться, самостоятельно принимать решения. Одаренный ребенок не терпит давления, притеснений, окриков и это может вылиться в проблему. У такого ребенка трудно воспитывать терпение, усидчивость и ненавязчивость. Необходима огромная загрузка ребенка, с дошкольного возраста его следует приобщать к творчеству, создавать обстановку для этого.

[терегулова]

Выявление одаренных детей:
- знакомство с научными данными о психологических особенностях и методических приемах работы с одаренными детьми;
-обучение через методическую учебу, педсоветы, самообразование;
накопление библиотечного фонда по данному вопросу;
- знакомство с приемами целенаправленного педагогического наблюдения, диагностики;
- проведение различных внеурочных конкурсов, интеллектуальных игр, олимпиад, позволяющих учащимся проявить свои способности.

[Баймурзина А.Ф.]

Талантлы балаларҙы эҙләп табып, артабан үҫтереү, күңелдәренә ижади осҡон ҡабыҙыу-уҡытыусының төп бурысы булып тора.
Ғалимдар талантлылыҡтың бер нисә төрөн билдәләй:
1) дөйөм интеллектуаль талант;
2) ниндәй ҙә булһа фәнгә ҡарата (математика, әҙәбиәт) һәләт;
3) сәнғәт өлкәһендә (музыка, һүрәт төшөрөү) һәләт;
4) ижади һәләт;
5) ойоштороу һәләте.
Уҡытыуҙы дөрөҫ алып барған осраҡта баланың тыумыштан килгән зирәклеге һәләтлелеккә әйләнә, ул үҙен төрлө яҡлап аса.
Балаларҙың һәләттәрен түбәндәге үҙенсәлектәр буйынса билдәләргә була:
-телмәре, фекерләүе үҫешкән, хәтере яҡшы;
-күҙәтеүсән, үҙ аллы;
-иғтибарын йүнәлтә белә;
-һәр нәмәгә үҙ ҡарашы бар;
-ниндәйҙер фән менән айырыуса ҡыҙыҡһына;
-уҡытыусы менән бәхәскә керә белә, күп кенә һорау бирә;
-кешеләр менән уртаҡ тел тиҙ таба;
-үҙенә һәм башҡаларға юғары талаптар ҡуя;
-ғәҙел;
-уңышҡа ынтыла, ҡыйыу;
-уҡыуға ҡыҙыҡһыныуҙы арттыра торған төрлө өҫтәлмә сараларҙа теләп ҡатнаша (олимпиадаларҙа, бәйгеләрҙә, кисәләрҙә).
Башланғыс кластарҙы тамамлап, урта звеноға уҡырға күскән уҡыусыларҙың һәләтлеләрен билдәләйем һәм балаларҙың иң беренсе ҡайһы йүнәлештә һәләтле икәнен асыҡларға тырышам.
Һуңғы йылдарҙа беҙҙең Байғусҡар урта мәктәбендә башҡорт телен һәм әҙәбиәтен, Башҡортостан тарихын һәм мәҙәниәтен уҡытыуҙа һиҙелерлек уңыштар бар, тип әйтергә була. Шул уҡ ваҡытта проблемалар ҙа күҙгә ташлана: балалар әҙәби әҫәрҙәрҙе аҙ уҡыйҙар, гәзит-журнал материалдары менән бөтөнләй тиерлек ҡыҙыҡһынмайҙар, уҡыусыларҙың телдәре ярлы, рухи яҡтан үҫеш кимәле түбән, ижади эш төрҙәрен насар беләләр. Һанап кителгән проблемаларҙы уңышлы хәл итеү өсөн, мин үҙемдең алдыма түбәндәге бурыстарҙы ҡуйҙым:
-уҡыусыларҙа әҙәби әҫәрҙәр уҡыуға ҡыҙыҡһыныу уятыу;
-туған телдә нәшер ителгән ваҡытлы матбуғатты даими уҡып барыуҙарына өлгәшеү;
-уҡыусыларҙың филологик һәм ижади һәләттәрен үҫтереү;
- әҙәбиәтте тормош менән бәйләп уҡытыу аша уҡыусыларҙа юғары әхлаҡ тойғолары тәрбиәләү.
Үрҙә атап үтелгән бурыстарҙы тормошҡа ашырыу маҡсатында, һәләтлелекте үҫтереү юлдарын эҙләйем. Улар:
1. Баланы уйландыра торған һорауҙар ҡуйыу.
2. Төрлө кимәлдәге эш төрҙәре биреү.
3. Төркөмдә һәм индивидуаль эшләү.
4. Үҙ-үҙенә һәм башҡаларға һорау ҡуйырға өйрәтеү.
5. Үтелгән теманы яңы тема менән бәйләү.
6. Һәләтле балаларҙың башҡаларға ярҙам итеүен хуплау.
7. Үҙ-үҙенә ышаныс тәрбиәләү.
8. Милли рухлы шәхестәр тәрбиәләү.
9. Әҙәплелек, сабырлыҡ сифаттарын үҫтереү.
10. Артыҡ осондормайынса, еңеүҙәре өсөн маҡтау.

[Габитова З.Г.]

Уважаемые коллеги! Вы пишете, что одной из форм работы с одаренными детьми является "Метод проектов". Я с Вами полностью согласна. Целью проектной деятельности является понимание и применение обучающимися знаний, умений и навыков, приобретенных при изучении родного языка и литературы. В проектном обучении меняется роль преподавателя. Из носителей знаний и информации учитель превращается в организатора деятельности, консультанта по решению поставленной задачи, добыванию необходимых знаний и информации из различных источников, он становится наставником , выполняет роль координатора.