Методическая копилка

[Ильмухаметов А.Г.]

Бирелгән фразеологизмдар менән һөйләмдәр төҙө.

Танау күтәреү, табан ялтыратыу, айыу майы һөртөү, кәкре ҡайынға терәтеү, эре сирттереү, ауыҙ йырыу, тишек кәмәгә ултыртыу.

Составында түбәндәге һүҙҙәр булған мәҡәлдәр яҙ.

Йөҙ, һаҡал, һүҙ; айырылғанды, ашар, бүленгәнде; эш, ҡурҡа; егәрленең, етәү; китап, шишмәһе; тырышҡан, ташҡа, ҡағыр; беләге, берҙе, белеме, меңде; илем, бишек.

[Ильмухаметов А.Г.]

В каких словах пишется окончание множественного числа – тар:
һайыҫҡан... дарыухана... ут...
китап... ярыш... болот...
бейәләй... әсәй... коньки...
апай... Азат... ҡанат...

[Ильмухаметов А.Г.]

В каких словах пишется окончание множественного числа – ҙәр:
туп... бесәй... һандыҡ...
күҙ... баш... ғүмер...
ағай... ат... быйма...
ауыл... Фәнил... Әлиә...

[Ильмухаметов А.Г.]

В каких словах пишется окончание множественного числа – лар:
йышҡы... һоло... ҡыҙ...
малай... сана... ағас...
ҡош... уҡыусы... ботаҡ...
ҡоҙа... ағайым... һарай...

[Ильмухаметов А.Г.]

В каких словах пишется окончание множественного числа – дар:
урам... кейем... күл...
ҡаҙ... лагерь... итек...
томан... иген... ҡул...
Ефим... икмәк... Катя...

[Ильмухаметов А.Г.]

Поставьте слова во множественном числе:
китап... көлә... уҡый...
ҡәләм... бара... дәфтәр...
яҙа... ҡаҙ... таҡта...
Марина... ҡағыҙ... Алик...

[Ильмухаметов А.Г.]

Отметьте слова, которые должны быть написаны с заглавной буквы:
эльза реклама йәмилә
самат туймазы йылға
ағиҙел дәфтәр ҡандра
ҡәләм бәләбәй талҡаҫ

[Ильмухаметов А.Г.]

Отметьте слова, отвечающие на вопрос “Кто?”:
Сәлимә һандыҡ ҡурайсы
Баҡса баҡсасы ҡурай
Радио трактор һауынсы
Һыйыр күгәрсен Хәмит
Балта балыҡсы суртан

[Ильмухаметов А.Г.]

10-сы сыныф уҡыусылары өсөн башҡорт теленән контроль һорауҙар.

1. Башҡорт мотлаҡ рәүештә ниндәй өс нәмәне белергә тейеш?
2. “Сыңрау торна” шиғырының авторы кем?
3. Башҡорт халыҡ йолалары нисә төркөмгә бүленә? Төркөмдәрҙе яҙығыҙ.
4. Һандар ингән башҡорт халҡының өс мәҡәлен яҙығыҙ.
5. “Ырғыҙ” романының авторын яҙығыҙ.
6. “Башҡорттарым, уҡыу кәрәк, уҡыу кәрәк!
Арабыҙҙа наҙандар күп, уҡыу һирәк...”
.........................................................
.........................................................
Шиғырҙы дауам итегеҙ.
Был шиғырҙың авторы кем?
7. Жюри һүҙен килештәр менән үҙгәртегеҙ.
8. Башҡортостанда нисә район, нисә ҡала бар?
9. Салауат Юлаев ҡайҙа һәм нисәнсе йылда тыуған?
10. Уҡыусы, мәктәп һүҙҙәрен эйәлек категорияһында үҙгәртегеҙ.
11. Мәҡәлдәрҙе урыҫ теленә тәржемә итегеҙ.
“Алма ағасынан алыҫ төшмәй”.
“Ҡунаҡ аҙ ултыра, күп һынай”.
“Улым, һиңә әйтәм, киленем, һин тыңла!”
“Йөҙ һум аҡсаң булғансы, йөҙ дуҫың булһын”.

[Ильмухаметов А.Г.]

Предметтың иҫәбен белдергән һүҙҙәр ниндәй һүҙҙәр тип
атала:
а) алмаш;
б) исем;
в) һан.