Новости

[Башҡорт ҡыҙы]

Ошо йылдың 24 сентябрендә Ғафури районының Ятыкүл ауылында халыҡ сәсәне Вәлиулла Ҡоломбәтовтың (1881 - 1964 й.й.) тыуыуына 135 йыл тулыуға арналған мәҙәни саралар үтәсәк. Мәғрифәтсе, буласаҡ сәсән 10 йәшендә Мәжит Ғафури менән таныша, оҙаҡ йылдар аралашып йәшәй. Ғилемгә һәм ижадҡа тартылыуында ла халыҡ шағирының роле булғандыр. 1910 йылда мәҙрәсә ("Ғәлиә") тамамлаған хәлфәне хәҙерге Ауырғазы районы Үтәймулла ауылына балалар уҡытырға ебәрәләр. Йәҙитсе Вәлиулла яңы метод менән һабаҡ бирә, теүәл фәндәргә, рус теленә өҫтөнлөк бирә. Ҡарт муллалар дәһрилектә ғәйепләй үҙен. Уның эшмәкәрлеге Ф. Иҫәнғоловтың "Арыш башағы" романында асыҡ сағыла. 1920 йылдан халыҡ мәғарифын үҫтереү буйынса эшләй. Стәрлетамаҡта, Еҙем - Ҡаранда, Табын кантонында мәғариф етәксеһе вазифаһын башҡара. Колхозлашыу башланғас, ауылында умартасы булып эшләй. Бер ваҡытта ла диндән ваз кисмәй, йолаларҙы үтәп бара. Алдынғы ҡарашлы балалар үҫтерә. Академик Ғайса Хөсәйенов уның хаҡында: "Башҡорт фольклорын яңы табыштар менән байытыуҙа Вәлиулла сәсәндең роле ҙур тип иҫәпләйем. С. Юлаев шиғырҙарын аҡ ҡағыҙға теркәп ҡуйғаны өсөн дә беҙ уға сикһеҙ рәхмәтлебеҙ". Бер әҫәренән:
Ыҫул йәдит заманылыр заманабыҙ,
Тырышып уҡып белем менән дан алырбыҙ.
Белем алыу - ғәнимәтдер һәр кем өсөн,
Тырышайыҡ, туғандар, көнөн - кисен. ("Уҡымаҡ кәрәк").
Вәлиулла сәсәндең тормош юлы, мәғрифәт, сәсәнлек өлкәһендәге эшмәкәрлеге менән яҡташы, шағир, дәүләт эшмәкәре ф.ф.к. Нияз Сәлимов актив шөғөлләнә. Яңыраҡ ул "Халыҡ сәсәне Вәлиулла Ҡоломбәтов" (Өфө, 2016. - 134 б.) исемле китабын тамамланы. Хеҙмәт республикабыҙҙың Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге хөкүмәт премияһына тәҡдим ителде. Китапты табып, танышып сыҡһағыҙ ине. Ул әҙәбиәт дәрестәрендә өҫтәлмә материал була ала. Ф. Саньяров.

Китапты ҡайҙан алырға була?

[Сулейманов Р.Ф.]

Ошо йылдың 24 сентябрендә Ғафури районының Ятыкүл ауылында халыҡ сәсәне Вәлиулла Ҡоломбәтовтың (1881 - 1964 й.й.) тыуыуына 135 йыл тулыуға арналған мәҙәни саралар үтәсәк. Мәғрифәтсе, буласаҡ сәсән 10 йәшендә Мәжит Ғафури менән таныша, оҙаҡ йылдар аралашып йәшәй. Ғилемгә һәм ижадҡа тартылыуында ла халыҡ шағирының роле булғандыр. 1910 йылда мәҙрәсә ("Ғәлиә") тамамлаған хәлфәне хәҙерге Ауырғазы районы Үтәймулла ауылына балалар уҡытырға ебәрәләр. Йәҙитсе Вәлиулла яңы метод менән һабаҡ бирә, теүәл фәндәргә, рус теленә өҫтөнлөк бирә. Ҡарт муллалар дәһрилектә ғәйепләй үҙен. Уның эшмәкәрлеге Ф. Иҫәнғоловтың "Арыш башағы" романында асыҡ сағыла. 1920 йылдан халыҡ мәғарифын үҫтереү буйынса эшләй. Стәрлетамаҡта, Еҙем - Ҡаранда, Табын кантонында мәғариф етәксеһе вазифаһын башҡара. Колхозлашыу башланғас, ауылында умартасы булып эшләй. Бер ваҡытта ла диндән ваз кисмәй, йолаларҙы үтәп бара. Алдынғы ҡарашлы балалар үҫтерә. Академик Ғайса Хөсәйенов уның хаҡында: "Башҡорт фольклорын яңы табыштар менән байытыуҙа Вәлиулла сәсәндең роле ҙур тип иҫәпләйем. С. Юлаев шиғырҙарын аҡ ҡағыҙға теркәп ҡуйғаны өсөн дә беҙ уға сикһеҙ рәхмәтлебеҙ". Бер әҫәренән:
Ыҫул йәдит заманылыр заманабыҙ,
Тырышып уҡып белем менән дан алырбыҙ.
Белем алыу - ғәнимәтдер һәр кем өсөн,
Тырышайыҡ, туғандар, көнөн - кисен. ("Уҡымаҡ кәрәк").
Вәлиулла сәсәндең тормош юлы, мәғрифәт, сәсәнлек өлкәһендәге эшмәкәрлеге менән яҡташы, шағир, дәүләт эшмәкәре ф.ф.к. Нияз Сәлимов актив шөғөлләнә. Яңыраҡ ул "Халыҡ сәсәне Вәлиулла Ҡоломбәтов" (Өфө, 2016. - 134 б.) исемле китабын тамамланы. Хеҙмәт республикабыҙҙың Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге хөкүмәт премияһына тәҡдим ителде. Китапты табып, танышып сыҡһағыҙ ине. Ул әҙәбиәт дәрестәрендә өҫтәлмә материал була ала. Ф. Саньяров.

[Габитова З.Г.]

С 19 сентября 2016 года начала работу Международная Олимпиада "Глобус" – творческий конкурс по предметам из общеобразовательных программ основного общего и среднего общего образования. Данная олимпиада дает возможность проверить свои знания, в том числе и по башкирскому языку, которая пройдет с 10 по 14 октября 2016 года.
Так, в 2015-2016 учебном году в Международной Олимпиаде "Глобус" по башкирскому языку смогли принять участие 1612 учащихся, из них 153 участника получили максимальный балл и были приглашены на финальный конкурс стобалльников, который состоялся 5 мая 2016 года в УГАТУ.
Подробная информация о Международной Олимпиаде "Глобус" доступна по ссылке.

[Габитова З.Г.]

Всероссийская просветительская акция "Большой этнографический диктант" пройдет в каждом субъекте Российской Федерации 4 октября 2016 года.
В России масштабная акция проводится впервые.
Участниками диктанта может стать любой желающий, владеющий русским языком, независимо от образования, социальной принадлежности, вероисповедания и гражданства в возрасте от 15 лет.
Диктант позволит оценить уровень этнографической грамотности населения, их знания о народах, проживающих в России, и привлечет внимание к этнографии как науке, занимающей важное место в гармонизации межэтнических отношений.
Задания диктанта будут состоять из 30 вопросов. Участникам выдадут одинаковые по уровню сложности тестовые задания, которые будут состоять из двух частей: федеральных и региональных вопросов. Выполнить их нужно будет за определенное время. Общая сумма баллов, которые можно набрать за выполнение всех заданий – 100.
Для тех, кто по каким-либо причинам не сможет проверить свои знания на региональных площадках, на сайте Большого этнографического диктанта будет организовано онлайн-тестирование, которое начнется в 13:00 по московскому времени.
Результаты диктанта, правильные ответы на задания и разбор типичных ошибок будут опубликованы на сайте 4 ноября 2016 года. По результатам всероссийской проверки знаний, в регионах будут сформулированы рекомендации по внесению изменений в учебные программы по этнографии.
Места проведения диктанта в Республике Башкортостан:
1. Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования "Башкирский государственный педагогический университет им. М. Акмуллы", г.Уфа;
2. Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования "Башкирский государственный университет", г. Уфа;
3. Башкирский историко-культурный центр "Темясово" МР Баймакский район Республики Башкортостан, площадка Сибайский институт Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования "Башкирский государственный университет", г. Сибай;
4. Историко-культурный центр "Никольский храм" МР Краснокамский район Республики Башкортостан, площадка Нефтекамский институт филиал Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования "Башкирский государственный университет", г.Нефтекамск;
5. Марийский историко-культурный центр МР Мишкинский район Республики Башкортостан, площадка Бирский филиал Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования "Башкирский государственный университет", г. Бирск;
6. Стерлитамакский филиал Федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования "Башкирский государственный университет", г. Стерлитамак;
7. Московский Государственный Университет Технологий и Управления имени К.Г. Разумовского (Первый казачий университет) Башкирский институт технологий и управления филиал в г. Мелеуз;
8. Башкирский институт социальных технологий (филиал) образовательного учреждения профсоюзов высшего образования "Академия труда и социальных отношений", г. Уфа;
9. ГБПОУ Уфимский многопрофильный профессиональный колледж;
10. ГАПОУ Стерлитамакский многопрофильный профессиональный колледж;
11. ГБПОУ Нефтекамский педагогический колледж;
12. ГБПОУ Месягутовский педагогический колледж.
Организатор диктанта в Республике Башкортостан – Министерство культуры Республики Башкортостан, Министерство образования Республики Башкортостан, Дом дружбы народов Республики Башкортостан.
Подробную информацию о Всероссийской акции "Большой этнографический диктант" можно узнать на сайте.
Официальная группа ВКонтакте.
Официальная группа ВКонтакте в Республике Башкортостан.
Региональные координаторы проекта:
Кулдавлетова Альмира Радифовна, заместитель директора ГБУ Дом дружбы народов РБ. Тел.: +7(347) 276-62-75.
Ильясова Гузель Фанизовна, главный специалист-эксперт отдела национального образования, регионального сотрудничества и учебного книгоиздания Министерства образования Республики Башкортостан. Тел.: +7(347) 218-03-53.

[Габитова З.Г.]

Министерство образования и науки Российской Федерации и Казанский федеральный университет впервые проводят Всероссийскую олимпиаду школьников и студентов по государственным языкам республик Российской Федерации под эгидой русского языка.
Цель Олимпиады – сохранение и развитие государственных языков Российской Федерации и русского языка как государствообразующего языка РФ и как основы формирования общероссийской гражданской идентичности и объединения народов разных культур, традиций и религий при условии сохранения их этнонациональной идентичности.
В олимпиаде принимают участие школьники 10-11 классов и студенты государственных, муниципальных и негосударственных образовательных организаций, реализующих основные общеобразовательные программы среднего общего и высшего образования гуманитарного и естественно-научного направлений.
Олимпиада проводится в два тура: региональный и заключительный .
Организатором регионального тура Олимпиады является Министерство образования Республики Башкортостан. Дата проведения регионального тура 14 октября 2016 года.
Заключительный тур Олимпиады состоится с 2 по 4 ноября 2016 года в Москве.
Экспертная комиссия Олимпиады состоит из числа представителей Министерства образования РФ, ученых-филологов и преподавателей вузов РФ.
Регистрацию для участия во всероссийской олимпиаде школьников и студентов по государственным языкам республик Российской Федерации под эгидой русского языка нужно пройти на сайте до 25 сентября 2016 года.

[Габитова З.Г.]

27 сентября Республика Башкортостан примет участие во Всероссийском Интернет-уроке по теме: "Профилактика наркомании в образовательной среде". Мероприятие проводится для субъектов Российской Федерации с участием представителей Минобрнауки России, Минздрава России, Главного управления по контролю за оборотом наркотиков МВД России, представителей общественных организаций, осуществляющих деятельность в сфере профилактики немедицинского потребления наркотиков в молодежной среде.
Цель мероприятия: рассмотрение актуальных вопросов по профилактике наркомании в образовательной среде, пропаганда здорового образа жизни, распространение положительного опыта работы в антинаркотической сфере посредством сети Интернет, а также популяризация интернет ресурсов МВД России.
Задачи: распространить посредством сети Интернет положительный опыт профилактической антинаркотической работы среди молодежи.

[Габитова З.Г.]

15 сентября 2016 г. Институтом развития образования РБ был проведен вебинар для методистов отделов образования и учителей башкирского языка и литературы образовательных организаций. В вебинаре приняли участие 38 точек доступа (более 500 участников)– муниципальные отделы образования и образовательные учреждения.

В ходе вебинара заведующая кафедрой башкирского и других родных языков и литератур, профессор Закия Габитова рассказала о работе сотрудников ИРО РБ по методическому опеспечению преподавания родных языков, ознакомила с новыми учебниками и учебными пособиями по башкирскому языку и литературе, дала методические рекомендации по разработке рабочей программы в соответствии новыми требованиями.

Главный редактор научно-педагогического и методического журнала “Башҡортостан уҡытыусыһы” Салават Каримов ознакомил участников вебинара с планами редакции на текущий учебный год, призвал учителей к обобщению передового педагогического опыта на страницах журнала.

Доцент кафедры башкирского и других родных языков и литератур Ахат Ильмухаметов показал возможности сайта ИРО РБ как площадки для обобщения опыта работы педагогов через Интернет-педсовет, форумы педагогических сообществ, базы данных методических разработок.

В завершении работы вебинара учителя имели возможность задавать вопросы и получили на них подробные ответы.

[Сулейманов Р.Ф.]

БМҮИ - ның башҡорт һәм башҡа туған телдәр һәм әҙәбиәттәр кафедраһы Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Ноғоман Мусиндың 85 йәше уңайы менән һәм халыҡ яҙыусыһының ижадын киңерәк өйрәнеү, уны пропагандалау маҡсатында иң яҡшы методик эшкәртмәләргә конкурс иғлан итте. Ул ошо йылдың 13 сентәбренән 20 ноябргә тиклем барасаҡ, еңеүселәр билдәләнәсәк. Быға тиклем Ғ. Сәләм, Зәйнәб Биишева, Мостай Кәрим, Рауил Бикбаевтар ижадына арналған конкурстар булып уҙҙы. Бындай конкурстар бик әһәмиәтле, сөнки яҙыусы ижады буйынса республика уҡытыусыларының иң һәйбәт методик эшкәртмәләре бер йыйынтыҡҡа туплана, дәрестәрҙә файҙаланыла ала. Ул белем биреүҙең эффектлылығын бермә - бер күтәрәсәк. Хөрмәтле коллегалар, һеҙҙән иң яҡшы эштәр көтәбеҙ, актив ҡатнашайыҡ!

[Сулейманов Р.Ф.]

БМҮИ - ның башҡорт һәм башҡа туған телдәр һәм әҙәбиәттәр кафедраһы мөдире ппрофессор Зәкиә Ғәбитова башланғысы менән ошо йылдың 15 сентәбрендә институтҡа курстар үтергә килгән башҡорт теле уҡытыусыларының "Башҡортостан уҡытыусыһы" журналы редакторы, БР яҙысылар союзы ағзаһы, БР - ҙың атҡаҙанған киң мәғлүмәт сараларының атҡаҙанған хеҙмәткәре Салауат Кәримов менән осрашыуы булып уҙҙы. Баҫма редакторы журнал коллективының ағымдағы йылдағы эшмәкәрлеге, киләсәккә пландары менән таныштырҙы.Уҡытыусыларҙы яҙылып ҡына ҡалмағыҙ, ә журналдың даими авторҙары булығыҙ, тип саҡырҙы. Ысынлап та, журналда мәҡәләр баҫтырыу уҡытыусының методик оҫталығын камиллаштырыуҙа, алдынығы алымдарын таратыуҙа ҙур роль уйнай, педагогтың үҫешен билдәләй. Шуға күрә алдынғы уҡытыусыларыбыҙ журнал биттәрендә йышыраҡ сығыш яһаһын ине.
Осрашыуҙа шулай уҡ журналдың редколлегия ағзаһы, доцент Ф.Б. Саньяров та ҡатнашты, журналды пропагандалау буйынса башҡарған эштәре, редколлегия ултырыштары хаҡында фекерҙәре менән уртаҡлашты. Беҙҙеңсә, осрашыу ике яҡ өсөн дә бик файҙалы булды. Ф.Б. Саньяров.

[Ильмухаметов А.Г.]

15 сентябрь 15.00 сәғәттә БР МҮИ-ның башҡорт һәм башҡа туған телдәр һәм әҙәбиәттәр кафедраһы "Туған телдәрҙе уҡытыуҙы методик тәьмин итеү" темаһына вебинар үткәрҙе. Вебинар барышында БР МҮИ-ның башҡорт һәм башҡа туған телдәр һәм әҙәбиәттәр кафедраһы мөдире, профессор Зәкиә Муллағәли ҡыҙы Ғәбитова туған телдәрҙе уҡытыуҙы методик тәьмин итеү буйынса башҡарылған эштәр, яңы сыҡҡан дәреслектәр, методик әсбаптар менән таныштырҙы. Заманса талаптарға ярашлы эш программаһын төҙөү буйынса методик кәңәштәр бирҙе. "Башҡортостан уҡытыусыһы" журналының баш мөхәррире Салауат Ғайса улы Кәримов методик тәжрибә уртаҡлашыу үҙәге булараҡ журналдың әһәмиәтен билдәләне, уҡыу йылына планы менән таныштырҙы, уҡытыусыларҙы журнал биттәрендә әүҙем яҙышырға саҡырҙы. Әхәт Ғәлим улы Илмөхәмәтов БР МҮИ-сайты нигеҙендә Интернет-педсоветта ҡатнашыу, форумда фекере алышып, эш тәжрибәһе менән уртаҡлашыу мөмкинлектәрен күрһәтте. Вебинарҙа республика муниципаль мағариф бүлектәре һәм мәғариф ойошмалары (132 нөктә) ҡатнашты. Вебинар аҙағында уҡытыусылар килеп тыуған һорауҙарын биреп, уларға төплө яуап алдылар.